Avatar to nie film fantasy

Spotkałem się w recenjach i informacjach na temat Avatara z przypisywaniem filmu do gatunku fantasy. Zobaczmy jak definiuje to Wikipedia:

Fantasy — gatunek literacki lub filmowy używający magicznych i innych nadprzyrodzonych form, motywów, jako pierwszorzędnego składnika fabuły, myśli przewodniej, czasu, miejsca akcji, postaci i okoliczności zdarzeń.

Jeśli przyjrzymy się dobrze światowi Pandory i fabule filmu łatwo zauważymy, że powyższej definicji nie spełnia, jest za to klasycznym SF. Przede wszystkim w Avatarze nie ma zjawisk nadprzyrodzonych. Owszem, może się wydawać że transfer świadomości do innego ciała, szepczące drzewa, wspomnienia zapisywane po śmierci to wszystko domena fantasy, ale w Avatarze wszystko posiada naukowe wyjaśnienie – nawet jeśli z przymrużeniem oka, jak Unobtainium.

Na Pandorze nie ma magii – łączenie się ze “smokami”, czy wierzchowcami za pomocą włosów, to element biologii tutejszych form życia.

Co więcej – rzecz częsta w SF – prezentuje starcie naukowców z wojskowymi, a także konflikt cywilizacji na różnym poziomie zaawansowania. Motywy przewodnie typowe dla fantastyki naukowej, a nie fantasy. I chociaż w Avatarze nie ma nacisku na najczęściej kojarzącą się z SF  fizykę, bardzo duże znaczenie ma biologia.

Oczywiście jak każda dobra opowieść, film Camerona posiada magię, ale nie jest to magia polegająca na rzucaniu kul ognistych, a tylko na przywiązaniu widza do ekranu i przeniesienia w świat niewiarygodny, wspaniały, a jednak do pewnego stopnia realistyczny.

Wiem, że tytuł może się wydać trochę sensacyjny i nie będę utrzymywał, że w Avatarze nie ma żadnych elementów typowych dla fantasy, ale uważam, że warto podkreślić, że największym filmowym sukcesem zeszłego roku jest film do gruntu SF. Czyli należący do gatunku, który wydawał się ostatnimi czasy nieco w odwrocie.

Więcej o SF w kinach w 2009 roku w osobnym artykule.